Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa trong kỷ nguyên số

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ ở mọi lĩnh vực, công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa đứng trước cả cơ hội lẫn yêu cầu mới. Dữ liệu số giúp di sản được ghi chép đầy đủ hơn, lưu giữ bền vững hơn và đến gần hơn với công chúng.

Từ kiểm kê, lưu trữ đến cơ sở dữ liệu dùng chung

Nền tảng của mọi nỗ lực số hóa là dữ liệu được chuẩn hóa. Khi hồ sơ di sản, hiện vật và tư liệu được mô tả theo cùng một bộ quy tắc, các đơn vị mới có thể kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu của nhau mà không phải làm lại từ đầu.

Dữ liệu chuẩn là điều kiện để di sản có thể được kết nối, chia sẻ và phục vụ người dân.

Điểm nhấn của bài viết

Cách làm này cũng giúp cơ quan quản lý có bức tranh toàn cảnh hơn về hiện trạng di sản, từ đó đưa ra quyết định dựa trên số liệu thay vì báo cáo rời rạc.

Đưa di sản đến gần hơn với người dân

Số hóa chỉ thật sự có ý nghĩa khi người dân được hưởng lợi. Một cổng thông tin dễ tìm kiếm, một bộ sưu tập số có chú giải rõ ràng, hay một chuyến tham quan trực tuyến đều là cách để di sản bước ra khỏi kho lưu trữ và đi vào đời sống.

• Dễ tìm: tìm kiếm theo tên, thời kỳ, địa phương, loại hình di sản.
• Dễ hiểu: mô tả ngắn gọn, có hình ảnh và nguồn tư liệu kèm theo.
• Dễ chia sẻ: mỗi di sản có một đường dẫn ổn định để trích dẫn.

Bảo đảm an toàn thông tin và quyền tác giả

Đi cùng với mở rộng khai thác dữ liệu là yêu cầu bảo vệ dữ liệu. Hệ thống cần được thiết kế an toàn ngay từ đầu, phân quyền rõ ràng và tôn trọng quyền của chủ thể sáng tạo, chủ sở hữu di sản.

Những định hướng trên sẽ được cụ thể hóa trong các kế hoạch của Bộ và các đơn vị trực thuộc trong thời gian tới.